واکسیناسیون در دوران بارداری یکی از راه‌های مهم محافظت از سلامت مادر و نوزاد است. بعضی عفونت‌ها مانند آنفلوانزا، سیاه‌سرفه و کووید ۱۹ می‌توانند در دوران بارداری عوارض جدی‌تری ایجاد کنند. از طرف دیگر، برخی واکسن‌ها باعث می‌شوند بدن مادر پادتن تولید کند و بخشی از این پادتن‌ها از طریق جفت به جنین منتقل شوند؛ در نتیجه نوزاد در ماه‌های نخست زندگی، زمانی که هنوز نمی‌تواند همه واکسن‌های معمول را دریافت کند، از مقداری محافظت برخوردار می‌شود.
با این حال، همه واکسن‌ها برای دوران بارداری مناسب نیستند. نوع واکسن، زمان تزریق، سابقه واکسیناسیون، بیماری‌های زمینه‌ای و دستورالعمل‌های کشور محل زندگی در تصمیم‌گیری اهمیت دارند.
در این مقاله با مهم‌ترین واکسن‌های دوران بارداری، زمان مناسب تزریق، واکسن‌های ممنوع یا قابل‌تعویق، عوارض احتمالی و نکاتی که باید پیش از واکسیناسیون بدانید آشنا می‌شوید.
توجه: این مطلب راهنمای عمومی است و جایگزین توصیه پزشک یا ماما نیست. برنامه واکسیناسیون بارداری در کشورهای مختلف تفاوت‌هایی دارد؛ بنابراین زمان دقیق تزریق را با مرکز مراقبت بارداری خود هماهنگ کنید.
چرا واکسن زدن در دوران بارداری اهمیت دارد؟
دوران بارداری با تغییراتی در عملکرد سیستم ایمنی و دستگاه‌های قلبی و تنفسی همراه است. به همین دلیل، برخی عفونت‌ها می‌توانند در این دوره خطر بیشتری برای مادر ایجاد کنند یا احتمال بستری‌شدن و بروز عوارض بارداری را افزایش دهند.
واکسیناسیون مناسب می‌تواند به چند روش مفید باشد:
- کاهش احتمال ابتلا به بعضی بیماری‌های عفونی یا کاهش شدت آن‌ها.
- کاهش خطر عوارض جدی عفونت برای مادر.
- انتقال بخشی از پادتن‌های محافظ از مادر به جنین.
- کمک به محافظت از نوزاد در هفته‌ها و ماه‌های نخست پس از تولد.
- کاهش احتمال برخی عوارض مرتبط با عفونت‌های قابل‌پیشگیری.
البته هیچ واکسنی محافظت صددرصدی ایجاد نمی‌کند و میزان اثربخشی آن به نوع واکسن، زمان تزریق و شرایط فرد بستگی دارد.
جدول زمان‌بندی واکسن‌های دوران بارداری
زمان‌بندی زیر یک راهنمای کلی است. بعضی واکسن‌ها در هر سه‌ماهه قابل استفاده‌اند، برخی در بازه مشخصی توصیه می‌شوند و برخی دیگر فقط در صورت وجود عامل خطر یا نیاز پزشکی تجویز می‌شوند.
| واکسن | زمان معمول یا شرایط تزریق | هدف اصلی |
|---|---|---|
| آنفلوانزا، نوع تزریقی غیرفعال | در فصل شیوع، در هر سه‌ماهه بارداری | محافظت از مادر و کمک به محافظت از نوزاد |
| سیاه‌سرفه، معمولاً واکسن Tdap | طبق دستورالعمل محلی؛ در بسیاری از راهنماها هفته ۲۷ تا ۳۶ | انتقال پادتن و محافظت از نوزاد در ماه‌های اول |
| کووید ۱۹ | بر اساس توصیه به‌روز کشور، سابقه تزریق و عوامل خطر؛ در صورت توصیه می‌تواند در بارداری انجام شود | کاهش خطر بیماری شدید |
| واکسن RSV مادر | در کشورها و شرایطی که توصیه شده، در بازه مشخص اواخر بارداری و فصل مربوط | کاهش خطر بیماری شدید تنفسی ناشی از RSV در نوزاد |
| هپاتیت B | در صورت نیاز، بر اساس سابقه واکسیناسیون و خطر ابتلا | پیشگیری از عفونت هپاتیت B |
| هپاتیت A و برخی واکسن‌های دیگر | فقط در صورت اندیکاسیون پزشکی یا خطر مواجهه | محافظت در شرایط خاص |
| سرخک، اوریون و سرخجه (MMR) | در دوران بارداری تزریق نمی‌شود؛ در صورت نیاز پس از زایمان | ایجاد ایمنی برای بارداری‌های آینده |
| آبله‌مرغان | در دوران بارداری تزریق نمی‌شود؛ در صورت نیاز پس از زایمان | پیشگیری از آبله‌مرغان در آینده |
| HPV | معمولاً تا پایان بارداری به تعویق می‌افتد | پیشگیری از عفونت‌های مرتبط با ویروس پاپیلومای انسانی |
این جدول به معنای نیاز قطعی همه مادران به تمام واکسن‌های ذکرشده نیست. به‌ویژه واکسن RSV، کووید ۱۹ و واکسن‌های مربوط به سفر یا بیماری‌های خاص باید بر اساس دستورالعمل به‌روز محل زندگی و شرایط فرد بررسی شوند.
۱. واکسن سیاه‌سرفه در بارداری؛ Tdap
سیاه‌سرفه یک عفونت تنفسی واگیردار است که می‌تواند در نوزادان، به‌ویژه در ماه‌های نخست زندگی، بسیار خطرناک باشد. نوزادان هنوز همه دوزهای واکسن‌های معمول خود را دریافت نکرده‌اند و در این دوره به محافظت بیشتری نیاز دارند.
واکسن Tdap در برابر سه بیماری محافظت ایجاد می‌کند:
- کزاز
- دیفتری
- سیاه‌سرفه
واکسن سیاه‌سرفه در چند هفتگی تزریق می‌شود؟
در بسیاری از دستورالعمل‌ها، تزریق Tdap در هر بارداری، معمولاً در بازه هفته‌های ۲۷ تا ۳۶ و ترجیحاً در بخش ابتدایی این بازه توصیه می‌شود. با این حال، زمان دقیق ممکن است در برخی کشورها متفاوت باشد؛ بنابراین باید از برنامه محلی پیروی کرد.
تزریق در هر بارداری اهمیت دارد، حتی اگر مادر در بارداری قبلی یا چند سال پیش واکسن مشابه دریافت کرده باشد. هدف فقط محافظت از مادر نیست؛ انتقال پادتن کافی به جنین نیز اهمیت دارد.
آیا واکسن سیاه‌سرفه به جنین آسیب می‌زند؟
واکسن Tdap از واکسن‌های مورد استفاده در بارداری است و برای ایجاد محافظت از نوزاد توصیه می‌شود. ممکن است پس از تزریق، درد یا قرمزی محل تزریق، خستگی یا تب خفیف ایجاد شود. واکنش‌های جدی نادر هستند.
اگر سابقه واکنش حساسیتی شدید به یکی از اجزای واکسن یا دوز قبلی داشته‌اید، پیش از تزریق حتماً به پزشک اطلاع دهید.
۲. واکسن آنفلوانزا در دوران بارداری
آنفلوانزا می‌تواند در دوران بارداری شدیدتر شود و خطر عوارض تنفسی و بستری‌شدن را افزایش دهد. واکسیناسیون به‌ویژه در فصل شیوع اهمیت دارد.
چه نوع واکسن آنفلوانزایی در بارداری مناسب است؟
معمولاً واکسن تزریقی غیرفعال آنفلوانزا یا نوع نوترکیب مناسب دوران بارداری است. واکسن زنده ضعیف‌شده آنفلوانزا که به شکل اسپری بینی در بعضی کشورها وجود دارد، در دوران بارداری توصیه نمی‌شود.
واکسن تزریقی غیرفعال را می‌توان، در صورت توصیه و نبود منع اختصاصی، در هر سه‌ماهه بارداری دریافت کرد.
بهترین زمان تزریق واکسن آنفلوانزا
اگر بارداری با فصل شیوع آنفلوانزا هم‌زمان است، بهتر است درباره تزریق واکسن به‌موقع با پزشک یا مرکز بهداشت مشورت کنید. لازم نیست برای رسیدن به سه‌ماهه خاصی صبر کنید، اگر واکسن مناسب در دسترس باشد و توصیه پزشکی وجود داشته باشد.
از آنجا که ویروس‌های در گردش و ترکیب واکسن ممکن است سالانه تغییر کنند، واکسن فصل جاری معمولاً اهمیت بیشتری از دوز مربوط به فصل‌های گذشته دارد.
آیا واکسن آنفلوانزا از نوزاد هم محافظت می‌کند؟
بله، پادتن‌های تولیدشده در بدن مادر می‌توانند از جفت عبور کنند و به نوزاد برسند. این محافظت می‌تواند در ماه‌های نخست پس از تولد، زمانی که نوزاد هنوز برای دریافت واکسن آنفلوانزا به سن مناسب نرسیده است، مفید باشد.
۳. واکسن کووید ۱۹ در بارداری
ابتلا به کووید ۱۹ در دوران بارداری می‌تواند خطر بیماری شدید و برخی عوارض بارداری را افزایش دهد. واکسیناسیون مناسب می‌تواند خطر بیماری شدید را کاهش دهد.
توصیه‌های مربوط به واکسن کووید ۱۹ ممکن است با توجه به کشور، فصل، نوع واکسن، سابقه دوزهای قبلی، وضعیت ایمنی و عوامل خطر تغییر کنند. بنابراین بهتر است برنامه به‌روز محل زندگی خود را بررسی کنید.
آیا واکسن کووید ۱۹ در سه‌ماهه اول مجاز است؟
در راهنماهایی که واکسیناسیون کووید ۱۹ را برای فرد باردار توصیه می‌کنند، تزریق می‌تواند در هر سه‌ماهه انجام شود؛ لازم نیست صرفاً به دلیل قرارداشتن در سه‌ماهه اول تا سه‌ماهه دوم صبر کرد.
با این حال، نوع واکسن و نیاز به دوز جدید باید بر اساس توصیه‌های فعلی و شرایط مادر مشخص شود.
اگر پیش از بارداری واکسن کووید ۱۹ زده باشم، دوباره لازم است؟
این موضوع به زمان آخرین دوز، واکسن‌های دریافت‌شده، میزان خطر ابتلا به بیماری شدید و دستورالعمل جاری بستگی دارد. سابقه واکسیناسیون خود را به پزشک ارائه دهید تا مشخص شود آیا دوز جدید لازم است یا خیر.
۴. واکسن RSV در بارداری
ویروس سنسیشیال تنفسی یا RSV یکی از عوامل مهم عفونت‌های تنفسی در نوزادان است. در بعضی نوزادان، به‌ویژه نوزادان کم‌سن، این عفونت می‌تواند به التهاب مجاری تنفسی کوچک یا ذات‌الریه منجر شود.
در برخی کشورها، واکسن مخصوص مادران باردار برای انتقال پادتن به جنین تأیید شده است. این واکسن با هدف کاهش خطر بیماری شدید RSV در ماه‌های نخست زندگی نوزاد استفاده می‌شود.
واکسن RSV در چند هفتگی تزریق می‌شود؟
زمان تزریق به کشور و دستورالعمل مربوط بستگی دارد. برای نمونه، در برنامه ایالات متحده واکسن مشخص RSV مادر در بازه هفته‌های ۳۲ تا ۳۶ و در فصل تعیین‌شده توصیه شده است. این زمان‌بندی را نباید بدون بررسی به همه کشورها تعمیم داد.
در بعضی برنامه‌ها، به‌جای واکسیناسیون مادر، می‌توان پس از تولد برای نوزاد از آنتی‌بادی مونوکلونال محافظتی استفاده کرد. این فرآورده از نظر فنی واکسن نیست، اما می‌تواند از نوزاد در برابر بیماری شدید RSV محافظت کند.
اگر در بارداری قبلی واکسن RSV دریافت کرده‌اید، برای بارداری بعدی خودسرانه آن را تکرار نکنید؛ توصیه مربوط به تکرار دوز در هر کشور باید بررسی شود.
۵. واکسن هپاتیت B در دوران بارداری
هپاتیت B یک عفونت ویروسی کبد است که می‌تواند به بیماری مزمن کبدی منجر شود. انتقال ویروس از مادر به نوزاد نیز ممکن است رخ دهد.
نیاز به واکسن هپاتیت B به سابقه واکسیناسیون، وضعیت ایمنی و خطر مواجهه با ویروس بستگی دارد. در صورت نیاز، واکسن مناسب ممکن است در دوران بارداری قابل استفاده باشد.
اگر سابقه واکسیناسیون شما نامشخص است، درباره بررسی سوابق و آزمایش‌های لازم با پزشک مشورت کنید. اگر عفونت هپاتیت B در مادر تشخیص داده شود، برنامه مراقبت و پیشگیری از انتقال به نوزاد اهمیت ویژه‌ای دارد.
۶. واکسن هپاتیت A و سایر واکسن‌های ضروری در شرایط خاص
برخی واکسن‌ها برای همه مادران توصیه نمی‌شوند، اما در شرایط خاص می‌توانند لازم باشند.
برای مثال، واکسن هپاتیت A ممکن است در صورت سفر به منطقه‌ای با خطر بالاتر، مواجهه مشخص یا بعضی بیماری‌های زمینه‌ای مطرح شود. در چنین شرایطی، پزشک مزایا و خطرات را بررسی می‌کند.
بسته به وضعیت سلامت و احتمال مواجهه، ممکن است درباره واکسن‌های دیگری مانند مننگوکوک یا پنوموکوک نیز تصمیم‌گیری شود. این تصمیم‌ها باید فردی باشند و نمی‌توان یک برنامه یکسان برای تمام مادران در نظر گرفت.
اگر قصد سفر خارجی در دوران بارداری دارید، حتماً پیش از سفر درباره واکسن‌های موردنیاز و بیماری‌های شایع مقصد مشورت کنید؛ بعضی واکسن‌های سفر در بارداری ممنوع‌اند و بعضی دیگر فقط در صورت ضرورت و پس از ارزیابی خطر استفاده می‌شوند.
کدام واکسن‌ها در دوران بارداری نباید تزریق شوند؟
برخی واکسن‌ها به دلیل داشتن ویروس زنده ضعیف‌شده یا ملاحظات ایمنی، در دوران بارداری تزریق نمی‌شوند. مهم‌ترین نمونه‌ها عبارت‌اند از:
واکسن سرخک، اوریون و سرخجه (MMR)
این واکسن معمولاً برای ایجاد ایمنی در برابر سه بیماری سرخک، اوریون و سرخجه استفاده می‌شود، اما در دوران بارداری تزریق نمی‌شود.
اگر پیش از بارداری مشخص شود که ایمنی کافی در برابر سرخجه ندارید، پزشک ممکن است واکسیناسیون را پس از زایمان توصیه کند.
واکسن آبله‌مرغان
واکسن آبله‌مرغان نیز از واکسن‌های زنده ضعیف‌شده است و در دوران بارداری تزریق نمی‌شود. اگر مادر ایمنی نداشته باشد، پزشک درباره پیشگیری از مواجهه و واکسیناسیون پس از زایمان راهنمایی می‌کند.
واکسن زنده آنفلوانزا
نوع اسپری بینی که حاوی ویروس زنده ضعیف‌شده است، برای دوران بارداری مناسب نیست. در صورت نیاز به واکسن آنفلوانزا، باید نوع مناسب بارداری انتخاب شود.
واکسن HPV
واکسن ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV معمولاً تا پایان بارداری به تعویق می‌افتد. اگر دوزی از این واکسن پیش از آگاهی از بارداری تزریق شده باشد، معمولاً لازم نیست صرفاً به همین دلیل اقدام خاصی انجام دهید؛ بااین‌حال، موضوع را با پزشک مطرح کنید و ادامه دوزها را به پس از بارداری موکول کنید.
اگر به‌طور تصادفی در دوران بارداری واکسنی دریافت کرده‌اید که معمولاً توصیه نمی‌شود، وحشت نکنید. نام واکسن، تاریخ تزریق و سن بارداری را به پزشک اطلاع دهید تا بر اساس شواهد مربوط به همان واکسن راهنمایی شوید.
آیا واکسن‌های دوران بارداری عوارض دارند؟
مانند هر دارو یا واکسن دیگری، واکسن‌های دوران بارداری نیز ممکن است عوارضی ایجاد کنند. بیشتر عوارض معمول خفیف و گذرا هستند.
عوارض احتمالی عبارت‌اند از:
- درد، قرمزی یا تورم محل تزریق.
- خستگی یا احساس کسالت.
- سردرد.
- درد عضلانی.
- تب خفیف یا لرز کوتاه‌مدت.
این واکنش‌ها معمولاً طی یک تا چند روز برطرف می‌شوند. نوع و شدت عوارض به واکسن و وضعیت فرد بستگی دارد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر پس از تزریق دچار مشکل تنفسی، تورم زبان یا گلو، ضعف شدید ناگهانی یا علائم دیگری از واکنش حساسیتی شدید شدید، فوراً کمک اورژانسی بگیرید.
اگر تب بالا یا ماندگار، علائم غیرمعمول یا هر نشانه نگران‌کننده دیگری دارید، با پزشک تماس بگیرید. علائمی مانند خونریزی واژینال، درد شدید شکم یا کاهش حرکات جنین در مرحله‌ای از بارداری که حرکات به‌طور معمول احساس می‌شوند، نباید صرفاً به واکسن نسبت داده شوند و به ارزیابی پزشکی نیاز دارند.
آیا تزریق چند واکسن در یک روز خطرناک است؟
در بعضی شرایط، چند واکسن قابل تزریق در یک مراجعه هستند؛ اما اینکه کدام واکسن‌ها را می‌توان هم‌زمان دریافت کرد، به نوع فرآورده، سابقه پزشکی و برنامه واکسیناسیون بستگی دارد.
بهتر است پزشک یا مرکز واکسیناسیون را از تمام واکسن‌هایی که اخیراً دریافت کرده‌اید مطلع کنید. برای راحتی یا صرفه‌جویی در زمان، واکسن‌ها را بدون بررسی سازگاری و توصیه پزشکی هم‌زمان تزریق نکنید.
پیش از تزریق واکسن در بارداری چه نکاتی را رعایت کنیم؟
برای انجام واکسیناسیون ایمن‌تر، این موارد را در نظر بگیرید:
۱. سن بارداری خود را بدانید. بعضی واکسن‌ها فقط در یک بازه مشخص توصیه می‌شوند.
۲. سابقه واکسیناسیون را همراه داشته باشید. نام واکسن، تاریخ دوز قبلی و هرگونه واکنش شدید قبلی را به پزشک بگویید.
۳. حساسیت‌های دارویی را اعلام کنید. اگر پس از واکسنی دچار واکنش آلرژیک شدید شده‌اید، حتماً پیش از تزریق اطلاع دهید.
۴. داروها و بیماری‌های زمینه‌ای را مطرح کنید. بعضی بیماری‌ها یا داروهای تضعیف‌کننده سیستم ایمنی ممکن است بر انتخاب واکسن اثر بگذارند.
۵. از مرکز معتبر واکسن دریافت کنید. نام و تاریخ واکسن را ثبت کنید و درباره شرایط نگهداری و دستورهای پس از تزریق سؤال کنید.
۶. برای کاهش ناراحتی محل تزریق، توصیه‌های مرکز را رعایت کنید. در صورت نیاز به مصرف دارو برای تب یا درد، درباره گزینه مناسب در بارداری با پزشک مشورت کنید.
۷. در صورت بیماری حاد یا تب قابل‌توجه، پیش از تزریق اطلاع دهید. ممکن است لازم باشد زمان تزریق با نظر متخصص تغییر کند.
اگر پیش از بارداری واکسن نزده باشیم چه کار کنیم؟
نداشتن سابقه کامل واکسیناسیون به این معنی نیست که در دوران بارداری هیچ واکسنی نمی‌توان دریافت کرد. بعضی واکسن‌ها در بارداری قابل استفاده‌اند و برخی دیگر باید تا پس از زایمان به تعویق بیفتند.
بهتر است در اولین مراجعه بارداری، سابقه واکسیناسیون خود را مرور کنید. اگر سوابق در دسترس نیست، پزشک ممکن است بر اساس بیماری‌های قبلی، آزمایش‌های موجود و احتمال مواجهه، نیاز به بررسی بیشتر را تعیین کند.
برای واکسن‌های زنده‌ای مانند MMR و آبله‌مرغان، برنامه‌ریزی پیش از بارداری اهمیت دارد؛ اگر تزریق آن‌ها در دوران بارداری لازم نباشد، معمولاً پس از زایمان درباره تکمیل واکسیناسیون تصمیم‌گیری می‌شود.
پرسش‌های متداول درباره واکسن‌های دوران بارداری
مهم‌ترین واکسن‌های دوران بارداری کدام‌اند؟
واکسن‌های آنفلوانزا، سیاه‌سرفه یا Tdap، کووید ۱۹ و در برخی کشورها واکسن RSV از واکسن‌های مهمی هستند که ممکن است در بارداری توصیه شوند. زمان و ضرورت تزریق باید بر اساس دستورالعمل محل زندگی و شرایط مادر مشخص شود.
واکسن بارداری در چند هفتگی تزریق می‌شود؟
زمان به نوع واکسن بستگی دارد. واکسن تزریقی آنفلوانزا، در صورت توصیه، می‌تواند در هر سه‌ماهه انجام شود. Tdap در بسیاری از راهنماها در هفته‌های ۲۷ تا ۳۶ توصیه می‌شود. واکسن RSV نیز فقط در بازه و فصل تعیین‌شده در کشورهایی که آن را توصیه می‌کنند استفاده می‌شود.
آیا واکسن‌های دوران بارداری برای جنین ضرر دارند؟
واکسن‌های توصیه‌شده برای بارداری بر اساس ارزیابی شواهد ایمنی و فایده انتخاب می‌شوند. برخی از آن‌ها علاوه بر محافظت از مادر، با انتقال پادتن به جنین مفید هستند. در مقابل، بعضی واکسن‌ها مانند MMR و آبله‌مرغان در بارداری تزریق نمی‌شوند. انتخاب واکسن باید با توجه به نوع آن و شرایط فرد انجام شود.
اگر در سه‌ماهه اول بارداری باشم، می‌توانم واکسن بزنم؟
بعضی واکسن‌ها، مانند واکسن تزریقی غیرفعال آنفلوانزا و در صورت توصیه، واکسن کووید ۱۹، ممکن است در سه‌ماهه اول نیز قابل استفاده باشند. اما همه واکسن‌ها برای این دوره مناسب نیستند. قبل از تزریق، نام واکسن و سن بارداری را با پزشک بررسی کنید.
آیا واکسن سیاه‌سرفه در هر بارداری لازم است؟
در بسیاری از دستورالعمل‌ها، تزریق Tdap در هر بارداری توصیه می‌شود؛ حتی اگر مادر قبلاً این واکسن را دریافت کرده باشد. هدف، افزایش پادتن مادر و انتقال محافظت کافی به نوزاد همان بارداری است. زمان دقیق تزریق باید مطابق برنامه محلی باشد.
اگر واکسن آنفلوانزا را پیش از بارداری زده باشم، دوباره لازم است؟
این موضوع به فصل واکسن، تاریخ آخرین تزریق و توصیه‌های جاری بستگی دارد. واکسن آنفلوانزا معمولاً سالانه به‌روزرسانی می‌شود؛ بنابراین سابقه تزریق سال گذشته لزوماً به معنای محافظت کافی در فصل جدید نیست.
آیا واکسن‌های زنده در بارداری ممنوع هستند؟
بسیاری از واکسن‌های زنده ضعیف‌شده، از جمله MMR و آبله‌مرغان، در دوران بارداری تزریق نمی‌شوند. بااین‌حال، وضعیت هر واکسن باید جداگانه بررسی شود و در شرایط مواجهه خاص، تصمیم‌گیری با پزشک انجام گیرد.
آیا پس از زایمان می‌توان واکسن‌های به‌تعویق‌افتاده را دریافت کرد؟
بله، بسیاری از واکسن‌هایی که در دوران بارداری تزریق نمی‌شوند، ممکن است پس از زایمان قابل استفاده باشند. زمان مناسب و نیاز به دوزهای بعدی باید با توجه به سابقه ایمنی و دستورالعمل واکسن تعیین شود. درباره واکسیناسیون در دوران شیردهی نیز می‌توان از پزشک راهنمایی گرفت.
جمع‌بندی
واکسن‌های دوران بارداری می‌توانند از مادر در برابر برخی عفونت‌های مهم محافظت کنند و در مورد واکسن‌های مشخص، پادتن‌های محافظ را به نوزاد منتقل کنند. بااین‌حال، انتخاب واکسن و زمان تزریق به سن بارداری، سابقه واکسیناسیون، عوامل خطر و دستورالعمل‌های محل زندگی بستگی دارد.
بهترین کار این است که در نخستین مراجعه مراقبت بارداری، سابقه واکسن‌های خود را با پزشک یا ماما مرور کنید و برای واکسن‌های موردنیاز برنامه مشخصی داشته باشید. از تزریق خودسرانه واکسن، به‌ویژه واکسن‌های زنده‌ای که در بارداری توصیه نمی‌شوند، خودداری کنید.
منابع معتبر برای مطالعه بیشتر
- American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG): Maternal Immunizations
https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/committee-statement/articles/2026/02/maternal-immunizations - Centers for Disease Control and Prevention (CDC): Vaccine Recommendations Before, During, and After Pregnancy
https://www.cdc.gov/vaccines-pregnancy/recommended-vaccines/ - CDC: Guidelines for Vaccinating Pregnant Women
https://www.cdc.gov/vaccines-pregnancy/hcp/vaccination-guidelines/ - ACOG: Vaccine Safety During Pregnancy
https://www.acog.org/womens-health/faqs/vaccine-safety-during-pregnancy
این مقاله برای آگاهی عمومی تهیه شده است و جایگزین ارزیابی پزشکی یا برنامه واکسیناسیون اختصاصی نیست.