سه‌ماهه سوم بارداری، یعنی هفته ۲۸ تا پایان هفته ۴۰، یکی از مهم‌ترین مراحل رشد جنین و آماده‌شدن بدن مادر برای زایمان است. در این دوره، مغز و سیستم عصبی جنین رشد می‌کنند، استخوان‌ها استحکام بیشتری پیدا می‌کنند و وزن جنین افزایش می‌یابد. به همین دلیل، تغذیه مناسب در ماه‌های پایانی بارداری اهمیت زیادی دارد.
در این دوران لازم نیست مادر برای دو نفر غذا بخورد یا حجم وعده‌های خود را به‌شدت افزایش دهد. آنچه اهمیت دارد، دریافت کافی پروتئین، آهن، کلسیم، ویتامین‌ها، چربی‌های مفید و فیبر از طریق یک رژیم غذایی متنوع و متعادل است. همچنین باید به مشکلاتی مانند یبوست، سوزش معده، احساس سیری زودرس و ورم توجه داشت.
در این راهنمای جامع، با بهترین خوراکی‌ها، مواد مغذی مورد نیاز، نمونه برنامه غذایی روزانه و نکات مهم تغذیه در سه‌ماهه سوم بارداری آشنا می‌شوید.
چرا تغذیه در سه‌ماهه سوم بارداری اهمیت دارد؟
در سه ماه پایانی بارداری، جنین به‌سرعت رشد می‌کند و برای تکامل اندام‌ها، مغز، استخوان‌ها و ذخایر انرژی خود به مواد مغذی نیاز دارد. بدن مادر نیز برای افزایش حجم خون، حفظ سلامت عضلات و آماده‌شدن برای زایمان به دریافت کافی انرژی و مواد مغذی احتیاج دارد.
تغذیه مناسب در این دوره می‌تواند به موارد زیر کمک کند:
- تأمین مواد مغذی لازم برای رشد جنین
- کاهش احتمال کمبود آهن و کم‌خونی ناشی از فقر آهن
- حفظ سلامت استخوان‌ها و دندان‌های مادر و جنین
- کمک به عملکرد طبیعی دستگاه گوارش و کاهش یبوست
- تأمین انرژی مورد نیاز مادر برای فعالیت‌های روزانه
- حمایت از سلامت عمومی مادر در آستانه زایمان
البته تغذیه مناسب به‌تنهایی تضمین‌کننده زایمان بدون مشکل نیست و جایگزین مراقبت‌های منظم دوران بارداری نمی‌شود.
در سه‌ماهه سوم بارداری چه مقدار غذا باید بخوریم؟
نیاز انرژی در بارداری به وزن پیش از بارداری، میزان فعالیت، وضعیت رشد جنین، تعداد جنین‌ها و شرایط پزشکی مادر بستگی دارد.
برای بسیاری از زنان باردار، در سه‌ماهه سوم به‌طور متوسط حدود ۴۵۰ کالری بیشتر از نیاز پیش از بارداری لازم است؛ بااین‌حال، مقدار دقیق برای همه یکسان نیست. برخی راهنماها بر اساس شرایط فردی و الگوی غذایی، افزایش کمتری را پیشنهاد می‌کنند.
بنابراین، بهتر است به‌جای شمارش وسواس‌گونه کالری، وعده‌های متعادل و متنوع مصرف کنید و وزن‌گیری خود را با پزشک یا ماما بررسی کنید.
نکته مهم: رژیم لاغری، حذف گروه‌های غذایی یا کاهش شدید غذا در دوران بارداری بدون نظر متخصص توصیه نمی‌شود.
مهم‌ترین مواد مغذی در سه‌ماهه سوم بارداری
۱. پروتئین؛ برای رشد جنین
پروتئین در ساخت بافت‌ها، عضلات و اندام‌های جنین نقش دارد. دریافت کافی آن در ماه‌های پایانی بارداری اهمیت ویژه‌ای دارد.
منابع مناسب پروتئین عبارت‌اند از:
- گوشت قرمز کم‌چرب و کاملاً پخته
- مرغ و بوقلمون کاملاً پخته
- تخم‌مرغ کاملاً پخته
- ماهی‌های کم‌جیوه و کاملاً پخته
- عدس، لوبیا و نخود
- شیر، ماست و پنیر پاستوریزه
- مغزها و دانه‌ها
بهتر است در طول روز از منابع مختلف پروتئین استفاده کنید و تنها به یک ماده غذایی وابسته نباشید.
۲. آهن؛ برای پیشگیری از کم‌خونی
در دوران بارداری، بدن برای تولید گلبول‌های قرمز بیشتر و انتقال اکسیژن به جنین به آهن نیاز دارد. کمبود آهن می‌تواند باعث خستگی، ضعف، سرگیجه و کم‌خونی شود.
مواد غذایی سرشار از آهن شامل موارد زیر هستند:
- گوشت قرمز کم‌چرب و کاملاً پخته
- عدس و لوبیا
- نخود
- غلات غنی‌شده با آهن
- سبزی‌های برگ سبز
- مغزها و دانه‌ها
مصرف منابع ویتامین C مانند پرتقال، کیوی، فلفل دلمه‌ای و گوجه‌فرنگی همراه با غذاهای گیاهی حاوی آهن می‌تواند جذب آهن را افزایش دهد.
چای و قهوه نیز ممکن است جذب آهن را کاهش دهند؛ بهتر است آن‌ها را بلافاصله همراه وعده غذایی یا مکمل آهن مصرف نکنید.
مقدار توصیه‌شده آهن در بارداری برای بیشتر بزرگسالان حدود ۲۷ میلی‌گرم در روز است. بااین‌حال، میزان مکمل مورد نیاز باید با توجه به آزمایش خون و نظر پزشک تعیین شود.
۳. کلسیم؛ برای استخوان‌ها و دندان‌ها
کلسیم برای تشکیل استخوان‌ها و دندان‌های جنین ضروری است و به حفظ سلامت استخوان‌های مادر نیز کمک می‌کند.
منابع مناسب کلسیم عبارت‌اند از:
- شیر پاستوریزه
- ماست ساده
- پنیر پاستوریزه
- نوشیدنی‌های گیاهی غنی‌شده با کلسیم
- بادام و کنجد
- برخی سبزی‌های برگ سبز
- ماهی‌های کنسروی دارای استخوان نرم، در صورت مناسب‌بودن نوع ماهی و رعایت توصیه‌های ایمنی
برای بیشتر زنان باردار بزرگسال، نیاز روزانه کلسیم حدود ۱۰۰۰ میلی‌گرم است؛ این مقدار برای نوجوانان باردار بیشتر است. در صورت مصرف مکمل آهن و کلسیم، درباره فاصله مناسب مصرف آن‌ها از پزشک یا داروساز سؤال کنید.
۴. اسیدهای چرب امگا ۳؛ برای تکامل مغز و چشم
اسیدهای چرب امگا ۳، به‌ویژه DHA، در تکامل مغز و بینایی جنین نقش دارند.
منابع مناسب عبارت‌اند از:
- سالمون کاملاً پخته
- ساردین
- قزل‌آلا
- گردو
- دانه چیا و بذر کتان
مصرف حدود دو وعده ماهی در هفته، با انتخاب ماهی‌های کم‌جیوه، می‌تواند به تأمین مواد مغذی مورد نیاز کمک کند. نوع ماهی اهمیت دارد؛ از ماهی‌های پرجیوه مانند کوسه، شمشیرماهی و برخی گونه‌های بزرگ شکارچی باید اجتناب کرد.
اگر ماهی مصرف نمی‌کنید، درباره نیاز احتمالی به مکمل DHA با پزشک مشورت کنید.
۵. فیبر؛ برای کاهش یبوست
یبوست در سه‌ماهه سوم بارداری شایع است. تغییرات هورمونی، فشار رحم بر دستگاه گوارش، کاهش فعالیت و مصرف بعضی مکمل‌های آهن می‌توانند در بروز آن نقش داشته باشند.
برای افزایش دریافت فیبر از این مواد غذایی استفاده کنید:
- نان سبوس‌دار
- جو دوسر
- برنج قهوه‌ای
- عدس و لوبیا
- سیب، گلابی و آلو
- سبزی‌های تازه و پخته
- مغزها و دانه‌ها
مصرف فیبر را به‌تدریج افزایش دهید و در طول روز آب کافی بنوشید؛ افزایش ناگهانی فیبر بدون نوشیدن مایعات کافی ممکن است نفخ و ناراحتی شکمی ایجاد کند.
۶. ویتامین D؛ برای جذب کلسیم
ویتامین D به جذب کلسیم و سلامت استخوان‌ها کمک می‌کند. ماهی‌های چرب، زرده تخم‌مرغ و برخی محصولات غنی‌شده از منابع غذایی آن هستند.
مقدار مورد نیاز و ضرورت مکمل به شرایط فردی، میزان دریافت غذایی و توصیه‌های پزشکی بستگی دارد. از مصرف خودسرانه دوزهای بالای ویتامین D پرهیز کنید.
۷. کولین، ید و ویتامین‌های گروه B
کولین در تکامل مغز و سیستم عصبی جنین نقش دارد. تخم‌مرغ کاملاً پخته، گوشت، برخی حبوبات و محصولات سویا از منابع آن هستند.
ید برای عملکرد تیروئید و رشد عصبی جنین ضروری است. نمک یددار در حد توصیه‌شده و برخی محصولات لبنی و غذاهای دریایی می‌توانند به تأمین آن کمک کنند.
ویتامین B12 نیز برای تشکیل گلبول‌های قرمز و عملکرد دستگاه عصبی اهمیت دارد. افرادی که رژیم گیاه‌خواری کامل دارند باید درباره دریافت کافی B12 و مکمل مناسب با پزشک مشورت کنند.
بهترین خوراکی‌ها در سه‌ماهه سوم بارداری
در این دوره، به‌جای تمرکز بر یک غذای خاص، بهتر است از ترکیب متنوعی از گروه‌های غذایی استفاده کنید.
| گروه غذایی | نمونه‌های مناسب | فایده اصلی |
|---|---|---|
| میوه‌ها | پرتقال، سیب، کیوی، موز | ویتامین‌ها و فیبر |
| سبزی‌ها | اسفناج، هویج، بروکلی، فلفل دلمه‌ای | فیبر، فولات و ویتامین‌ها |
| غلات کامل | نان سبوس‌دار، جو دوسر، برنج قهوه‌ای | انرژی و فیبر |
| منابع پروتئین | تخم‌مرغ، مرغ، گوشت، حبوبات | رشد و ترمیم بافت‌ها |
| لبنیات | شیر، ماست و پنیر پاستوریزه | کلسیم و پروتئین |
| چربی‌های مفید | گردو، روغن زیتون، آووکادو | تأمین انرژی و چربی‌های ضروری |
| ماهی کم‌جیوه | سالمون، ساردین، قزل‌آلا | امگا ۳ و پروتئین |
میوه و سبزی را پیش از مصرف کاملاً بشویید و گوشت، مرغ، ماهی و تخم‌مرغ را به‌طور کامل بپزید.
نمونه برنامه غذایی روزانه برای سه‌ماهه سوم بارداری
برنامه زیر یک نمونه عمومی است، نه رژیم غذایی شخصی. مقدار غذا باید با اشتها، وزن‌گیری، فعالیت روزانه و شرایط پزشکی مادر متناسب باشد.
صبحانه
- نان سبوس‌دار
- یک عدد تخم‌مرغ کاملاً پخته
- شیر یا ماست پاستوریزه
- یک واحد میوه مانند پرتقال یا کیوی
این وعده ترکیبی از پروتئین، کربوهیدرات، کلسیم و ویتامین C فراهم می‌کند.
میان‌وعده صبح
- یک عدد سیب یا گلابی
- مقدار کمی گردو یا بادام بدون نمک
ناهار
- برنج یا نان سبوس‌دار
- مرغ یا گوشت کاملاً پخته، یا خوراک عدس و لوبیا
- سبزیجات پخته یا سالادِ تهیه‌شده با مواد کاملاً شسته‌شده
- ماست پاستوریزه
اگر از منابع گیاهی آهن استفاده می‌کنید، افزودن فلفل دلمه‌ای یا گوجه‌فرنگی می‌تواند به جذب بهتر آهن کمک کند.
میان‌وعده عصر
- ماست ساده همراه میوه
- یا نان سبوس‌دار با پنیر پاستوریزه
شام
- سوپ سبزیجات و حبوبات همراه نان سبوس‌دار
- یا ماهی کم‌جیوه و کاملاً پخته همراه سیب‌زمینی و سبزیجات
میان‌وعده پیش از خواب، در صورت گرسنگی
- یک لیوان شیر پاستوریزه
- یا مقدار کمی ماست و چند عدد مغز بدون نمک
نیازی نیست تمام این مواد را دقیقاً با همین ترتیب یا مقدار مصرف کنید. هدف، داشتن یک الگوی غذایی متنوع و قابل‌اجراست.
برای کاهش سوزش معده در ماه‌های پایانی چه بخوریم؟
با بزرگ‌ترشدن رحم، فشار بر معده افزایش می‌یابد و تغییرات هورمونی نیز می‌توانند رفلاکس را تشدید کنند.
برای کاهش سوزش معده:
- به‌جای سه وعده بسیار حجیم، وعده‌های کوچک‌تر و متعدد بخورید.
- آهسته غذا بخورید و از پرخوری بپرهیزید.
- غذاهای محرک مانند غذاهای بسیار چرب، تند، شکلات یا نوشیدنی‌های کافئین‌دار را در صورت تشدید علائم محدود کنید.
- پس از غذا بلافاصله دراز نکشید؛ بهتر است حدود دو تا سه ساعت فاصله بگذارید.
- هنگام خواب، در صورت نیاز و با رعایت وضعیت راحت بدن، سر و بالاتنه را کمی بالاتر قرار دهید.
اگر سوزش معده شدید یا مداوم است، پیش از مصرف دارو یا فرآورده‌های گیاهی با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
برای جلوگیری از یبوست چه کار کنیم؟
یبوست در بارداری شایع است، اما معمولاً با چند تغییر ساده در سبک زندگی بهتر می‌شود:
۱. هر روز از میوه، سبزی، حبوبات و غلات کامل استفاده کنید.
۲. در طول روز آب کافی بنوشید؛ نیاز به مایعات در افراد مختلف متفاوت است.
۳. اگر پزشک محدودیتی تعیین نکرده، فعالیت بدنی سبک مانند پیاده‌روی را در برنامه روزانه بگنجانید.
۴. نیاز به دفع را به تعویق نیندازید.
۵. اگر یبوست پس از شروع مکمل آهن ایجاد شده است، بدون قطع خودسرانه مکمل، درباره تغییر نوع یا روش مصرف آن با پزشک مشورت کنید.
در صورت درد شدید شکم، استفراغ مداوم، خون‌ریزی گوارشی یا ناتوانی در دفع گاز و مدفوع، ارزیابی پزشکی ضروری است.
چه غذاهایی در سه‌ماهه سوم بارداری باید محدود یا حذف شوند؟
ایمنی غذا در تمام دوران بارداری اهمیت دارد و در ماه‌های پایانی نیز نباید نادیده گرفته شود.
۱. گوشت، مرغ، ماهی و تخم‌مرغ خام یا نیم‌پز
مصرف این مواد می‌تواند خطر برخی عفونت‌های غذایی را افزایش دهد. گوشت و مرغ باید کاملاً پخته باشند و تخم‌مرغ نیز تا زمانی پخته شود که سفیده و زرده آن سفت شده باشند، مگر اینکه از فرآورده‌های پاستوریزه مناسب استفاده شود.
۲. لبنیات غیرپاستوریزه
شیر و محصولات لبنی غیرپاستوریزه ممکن است حاوی میکروب‌های بیماری‌زا باشند. برچسب محصولات را بررسی کنید و تا حد امکان از لبنیات پاستوریزه استفاده کنید.
۳. ماهی‌های پرجیوه
برخی ماهی‌های بزرگ شکارچی جیوه زیادی دارند که می‌تواند به سیستم عصبی جنین آسیب برساند. نوع ماهی را با توجه به راهنمای ایمنی غذایی محل زندگی خود انتخاب کنید.
۴. جگر و مکمل‌های حاوی رتینول
جگر و برخی فرآورده‌های حاوی ویتامین A به شکل رتینول ممکن است مقادیر بالایی از این ویتامین داشته باشند. مصرف آن‌ها در بارداری توصیه نمی‌شود، مگر آنکه پزشک دستور مشخصی داده باشد. مکمل‌های دوران بارداری را نیز با هم ترکیب نکنید، زیرا ممکن است مقدار بعضی ویتامین‌ها بیش از حد شود.
۵. کافئین زیاد
مصرف کافئین را در بارداری محدود کنید. بسیاری از راهنماها سقف کمتر از ۲۰۰ میلی‌گرم در روز را پیشنهاد می‌کنند. قهوه، چای، نوشابه‌های انرژی‌زا، بعضی نوشابه‌ها و شکلات همگی می‌توانند در دریافت روزانه کافئین سهم داشته باشند.
۶. الکل
در بارداری، هیچ مقدار ایمن و اثبات‌شده‌ای از مصرف الکل شناخته نشده است؛ بنابراین باید از آن اجتناب کرد.
۷. غذاهای بسیار شور، شیرین و فوق‌فرآوری‌شده
مصرف مکرر نوشیدنی‌های شیرین، شیرینی‌ها، تنقلات شور و غذاهای بسیار چرب را محدود کنید. این مواد نباید جای غذاهای مغذی را بگیرند. همچنین نمک را در حد متعادل مصرف کنید.
آیا مصرف مکمل در سه‌ماهه سوم لازم است؟
نیاز به مکمل به رژیم غذایی، نتایج آزمایش‌ها، سابقه پزشکی، نوع بارداری و توصیه پزشک بستگی دارد.
مکمل آهن ممکن است برای پیشگیری یا درمان کمبود آهن تجویز شود. ویتامین D، کلسیم، B12 یا سایر مکمل‌ها نیز ممکن است برای بعضی مادران لازم باشند.
بااین‌حال:
- مکمل تجویزشده را بدون مشورت قطع نکنید.
- دوز مکمل را خودسرانه افزایش ندهید.
- چند مکمل مولتی‌ویتامین را هم‌زمان مصرف نکنید.
- از مکمل‌های گیاهی یا فرآورده‌های موسوم به تقویت زایمان بدون نظر پزشک استفاده نکنید.
- در صورت ابتلا به کم‌خونی، دیابت بارداری یا بیماری کلیوی، برنامه غذایی را با تیم درمان هماهنگ کنید.
تغذیه در سه‌ماهه سوم بر اساس شرایط مادر
اگر دیابت بارداری دارید
وعده‌های غذایی را منظم نگه دارید و کربوهیدرات‌ها را در طول روز پخش کنید. نان و غلات سبوس‌دار، حبوبات و سبزیجات می‌توانند انتخاب‌های مناسبی باشند، اما مقدار و زمان مصرف کربوهیدرات باید با برنامه کنترل قند خون هماهنگ شود.
آبمیوه، نوشابه و شیرینی‌های پرقند را محدود کنید و از حذف کامل کربوهیدرات‌ها بدون راهنمایی متخصص خودداری کنید.
اگر کم‌خونی دارید
مصرف منابع آهن را افزایش دهید، اما بدانید که کم‌خونی تشخیص‌داده‌شده ممکن است به مکمل درمانی نیاز داشته باشد. نوع و مقدار مکمل باید بر اساس آزمایش‌ها و نظر پزشک مشخص شود.
اگر گیاه‌خوار هستید
از ترکیب حبوبات، سویا، مغزها، دانه‌ها، غلات کامل و در صورت مصرف، تخم‌مرغ و لبنیات استفاده کنید. در رژیم گیاه‌خواری کامل، دریافت کافی B12 اهمیت ویژه‌ای دارد. وضعیت آهن، ید، کلسیم، ویتامین D و امگا ۳ را نیز با متخصص بررسی کنید.
اگر اشتهای کمی دارید
وعده‌های کوچک‌تر و مغذی‌تر انتخاب کنید. برای مثال، ماست با میوه، نان با پنیر پاستوریزه، تخم‌مرغ کاملاً پخته یا سوپ حبوبات می‌توانند به تأمین مواد مغذی کمک کنند.
اگر کاهش اشتها با کاهش وزن، استفراغ مداوم یا ناتوانی در نوشیدن مایعات همراه است، با پزشک تماس بگیرید.
آیا تغذیه در سه‌ماهه سوم بر وزن جنین تأثیر دارد؟
تغذیه مادر یکی از عوامل مؤثر بر رشد جنین است، اما وزن جنین به عوامل دیگری مانند ژنتیک، عملکرد جفت، سلامت مادر، دیابت بارداری و سن بارداری نیز بستگی دارد.
برای افزایش وزن جنین نباید بدون توصیه پزشک حجم زیادی غذا، شیرینی یا مکمل مصرف کرد. اگر در سونوگرافی نگرانی درباره رشد جنین مطرح شده است، پزشک ممکن است بررسی‌های بیشتری برای ارزیابی رشد و عملکرد جفت پیشنهاد کند.
همچنین هیچ غذای خاصی به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که نوزاد در زمان مشخص یا با وزن معینی متولد شود.
علائم هشداردهنده‌ای که نباید نادیده بگیرید
برخی علائم در بارداری نیازمند بررسی فوری هستند و نباید صرفاً به تغذیه نسبت داده شوند:
- کاهش یا تغییر واضح حرکات معمول جنین؛ در این حالت فوراً با واحد مراقبت بارداری تماس بگیرید و تا روز بعد منتظر نمانید.
- سردرد شدید، تاری دید یا درد شدید بالای شکم
- ورم ناگهانی صورت و دست‌ها، به‌ویژه همراه با سردرد یا اختلال بینایی
- استفراغ مداوم یا ناتوانی در نگه‌داشتن مایعات
- خون‌ریزی واژینال یا خروج مایع از واژن
- درد شدید شکم یا علائم زایمان پیش از موعد
در صورت بروز این علائم، ارزیابی فوری پزشکی ضروری است.
پرسش‌های متداول درباره تغذیه در سه‌ماهه سوم بارداری
در سه‌ماهه سوم بارداری چه میوه‌هایی بهتر هستند؟
میوه‌هایی مانند پرتقال، کیوی، سیب، گلابی، موز و انواع توت می‌توانند بخشی از رژیم غذایی متنوع باشند. میوه را کاملاً بشویید و تا حد امکان میوه کامل را به آبمیوه ترجیح دهید، زیرا فیبر بیشتری دارد.
آیا خوردن خرما در ماه آخر بارداری مفید است؟
خرما حاوی کربوهیدرات، فیبر و برخی مواد معدنی است و می‌تواند در حد متعادل بخشی از رژیم غذایی باشد. بااین‌حال، شواهد درباره تأثیر آن بر شروع زایمان قطعی نیست و خرما جایگزین مراقبت پزشکی نمی‌شود. در صورت دیابت بارداری، مقدار مصرف را با متخصص تغذیه هماهنگ کنید.
آیا شیر خوردن در ماه‌های آخر بارداری ضروری است؟
شیر منبع مناسبی از کلسیم و پروتئین است، اما تنها راه دریافت این مواد مغذی نیست. ماست، پنیر پاستوریزه و نوشیدنی‌های گیاهی غنی‌شده و بدون شکر نیز می‌توانند گزینه‌های جایگزین باشند.
برای رشد مغز جنین چه غذاهایی بخوریم؟
مصرف منابع پروتئین، کولین، ید، آهن و امگا ۳ در کنار یک رژیم متعادل اهمیت دارد. تخم‌مرغ کاملاً پخته، ماهی کم‌جیوه، حبوبات، لبنیات و مغزها می‌توانند به تأمین بخشی از این مواد مغذی کمک کنند.
آیا باید در سه‌ماهه سوم بیشتر غذا بخورم؟
نیاز انرژی معمولاً افزایش می‌یابد، اما میزان آن به شرایط فردی بستگی دارد. بهتر است وعده‌های متعادل بخورید و وزن‌گیری را با پزشک بررسی کنید، نه اینکه صرفاً به دلیل بارداری حجم غذا را دو برابر کنید.
آیا مصرف مکمل آهن همراه چای اشکال دارد؟
چای می‌تواند جذب آهن را کاهش دهد. بهتر است مکمل آهن را طبق دستور پزشک و با فاصله مناسب از چای، قهوه و مکمل کلسیم مصرف کنید. اگر مکمل باعث ناراحتی گوارشی می‌شود، درباره تغییر زمان یا روش مصرف با پزشک مشورت کنید.
جمع‌بندی
تغذیه در سه‌ماهه سوم بارداری باید بر پایه تنوع غذایی، دریافت کافی پروتئین، آهن، کلسیم، فیبر و چربی‌های مفید باشد. مصرف میوه و سبزی شسته‌شده، غلات کامل، حبوبات، لبنیات پاستوریزه و منابع پروتئین کاملاً پخته می‌تواند به تأمین نیازهای مادر و جنین کمک کند.
در مقابل، باید از الکل، غذاهای خام یا نیم‌پز پرخطر، لبنیات غیرپاستوریزه، ماهی‌های پرجیوه و مصرف خودسرانه مکمل‌ها اجتناب کرد. اگر دیابت بارداری، کم‌خونی یا مشکل رشد جنین دارید، برنامه غذایی خود را با پزشک یا متخصص تغذیه تنظیم کنید.
هدف از تغذیه مناسب، گرسنگی‌کشیدن یا پرخوری نیست؛ بلکه تأمین مواد مغذی کافی برای سلامت مادر و رشد جنین تا زمان زایمان است.
منابع
- کالج متخصصان زنان و زایمان آمریکا (ACOG): تغذیه سالم در بارداری
- خدمات سلامت ملی بریتانیا (NHS): رژیم غذایی سالم در بارداری
- کالج سلطنتی متخصصان زنان و زایمان بریتانیا (RCOG): تغذیه سالم و مکمل‌های ویتامینی در بارداری
- خدمات سلامت ملی بریتانیا (NHS): مواد غذایی که باید در بارداری از آن‌ها اجتناب کرد
این مقاله با هدف آموزش عمومی تهیه شده است و جایگزین تشخیص، توصیه یا درمان پزشکی نیست.